As zondag 15 februari 2009 een documentaire onder de titel:
‘Weggepest’, uitzending van Zembla,
Nederland is een pestland. Volgens onderzoek van TNO wordt er in Nederland veel meer gepest dan in andere Europese landen. Hoe zou dat kunnen? Heeft het te maken met de losse manier van communiceren op de werkvloer, met onze informele cultuur?
“Je moet wel tegen een geintje kunnen” krijgen mensen die gepest worden vaak te horen. Maar het is al lang geen ‘geintje’ meer als je langere tijd slachtoffer bent van pesterijen op je werk; als je wordt buitengesloten, gekleineerd en geïntimideerd. Meer dan 100.000 mensen worden jaarlijks structureel gepest en worden er ziek van. In de helft van de gevallen is de leidinggevende degene die pest.
De arbo-wet van 2007 verplicht leidinggevenden te zorgen voor een veilige werkplek voor iedereen, met procedures en goede afspraken over omgangsvormen. Seksuele intimidatie, discriminatie en pesten zijn strafbaar. De Arbeids-Inspectie kan er op controleren. Ondanks die wet komt pesten veel voor. In de industrie, in de handel, bij het hoger onderwijs, bij gemeenten en bij de politie wordt er bovengemiddeld veel gepest. Mensen die gepest worden verzuimen gemiddeld 3 keer meer dan hun collega’s. Een deel van de mensen die gepest wordt verlaat de organisatie met een vertrekregeling of gaat de ziektewet in met een depressie of een burn-out.
Het productiviteitsverlies als gevolg van pesten, het ziekteverzuim, reïntegratie, juridische bijstand, medische kosten, vertrekregelingen, uitkeringen en imagoschade kosten de samenleving jaarlijks ongeveer anderhalf miljard euro. Leidinggevenden zouden preventieve maatregelen moeten nemen om ongewenste omgangsvormen op de werkvloer te voorkomen. Dat zou onnodig leed en kosten beperken.
In de Zembla-uitzending van 15-2 komen mensen aan het woord die gepest zijn bij hun werk o.a.voor de politie, een kantoor, en in een fabriek. Zij vertellen hun relaas. Ook vertelt Leo ten Brink, arbeidsjurist uit Almere wat zijn ervaringen zijn bij het bijstaan van cliënten die gepest zijn. Ten Brink is vooral deskundig waneer het gaat om openbaar bestuur, universiteiten, hogescholen en ziekenhuizen, waar hij o.a. zitting heeft in klachtencommissies.
Onderzoeker Seth van den Bossche van TNO doet jaarlijks onderzoek naar ongewenste omgangsvormen op het werk in de Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden, ism het Centraal Bureau voor de Statistiek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken. Uit de gegevens van 25000 respondenten leidt hij af dat er 10% van de werkenden af en toe gepest wordt en dat 1,4% van de beroepsbevolking structureel gepest wordt. Dat zijn 100.000 mensen. Uit zijn onderzoek zijn tal van andere gegevens af te leiden, o.a. in welke sectoren het meest gepest wordt, dat mannen vaker doelwit zijn dan vrouwen, en daarnaast allochtonen en uitzendkrachten. Maar iedereen kan slachtoffer van pesten worden. Mensen die gepest worden zijn niet bijzonder zielige types. Het zijn eerder assertieve en kritische personen die door hun baas als een bedreiging gezien kunnen worden.
Leidinggevenden die pesten zijn altijd sterker dan hun ondergeschikten. Ze zijn vaak waardevoller in de organisatie, worden bij conflicten eerder geloofd en minder snel tegen gesproken. Uit onderzoek en wetenschappelijke literatuur blijkt dat pesters wel kenmerkende eigenschappen hebben. Vaak hebben ze narcistische trekken, zijn op macht uit, zijn ijdel en kunnen zich slecht verplaatsen in de mensen die ze iets aandoen. Als er in Nederland zo enorm veel gepest wordt, zijn er dus veel narcistische mensen op leidinggevende posten.
Uitzending op 15-02-2009, om 21.45 uur, Nederland 2
Laatste reacties